Tagarchief: sterven

De achtste dag

Standaard

Recensie De achtste dag door Dayenne Wamsteeker:
Egbert woont samen met zijn gehandicapte zoon Adam aan de rand van een dorp in het oosten van Nederland. Egbert is weduwnaar en zorgt sinds de dood van zijn vrouw alleen voor hun zoon Adam. Doordat Adam blind is, heel slecht hoort en in een rolstoel zit, is dit een zware taak. Zeker nu Egbert zelf te horen heeft gekregen dat hij ernstig ziek is. Egbert maakt zich daarom grote zorgen over de toekomst van Adam.

In De achtste dag lees je over het leven van Egbert en Adam. Egbert is timmerman en heeft zijn werkplaats naast het huis. Het beroep van Egbert, timmerman, is niet geheel toevallig, want de vader van Annemarie Haverkamp is timmerman en iemand die precies weet hoe een trap gebouwd moet worden. Dankzij hem zijn de timmermanstechnieken daardoor kloppend geschreven, al is dit voor de leek misschien niet altijd te merken.

Vanwege zijn ziekte worstelt Egbert met de toekomst van zijn zoon Adam. In het eerste hoofdstuk van het boek lees je zelfs, dat Egbert zichzelf en Adam wil doden. Dit mislukt en vervolgens krijgt Egbert een opdracht voor het maken van een trap. Hij heeft hier zeven dagen voor. Deze tijd gebruikt de timmerman om na te denken over de toekomst. Dag voor dag beleef je mee. Je leest wat Egbert en Adam die dag ondernemen en welke gedachten Egbert allemaal heeft. Zijn gedachtegang is zorgvuldig op papier gezet door auteur Annemarie Haverkamp. Egbert twijfelt tot de laatste dag wat een goede toekomst is voor Adam.

Dit boek gaat over een heel belangrijk onderwerp dat veel mensen bezighoudt. Vaak wordt ervan uitgegaan dat er niets ergers is dan je eigen kind overleven, dat voelt onnatuurlijk. Maar wat als je kind gehandicapt is en volledig van jou afhankelijk is als ouder? Dan is het veel moeilijker om je kind achter te laten en wil je er zeker van zijn dat je kind het goed heeft, als jij er niet meer bent. Dit is ook de worsteling die Egbert heeft.

Auteur Annemarie Haverkamp heeft zelf een zoon die geestelijk en lichamelijk gehandicapt is en dat zie je terug in het verhaal. De schrijfster heeft realistisch en fraai verwoord welke gevoelens Egbert heeft. In een interview met De Volkskrant geeft Annemarie Haverkamp aan dat ze het belangrijk vond om de liefde van Egbert voor zijn zoon duidelijk uit het verhaal te laten blijken en daar is ze in geslaagd. Hoe zwaar het soms ook is, Egbert zorgt goed voor zijn zoon en doet ook leuke dingen voor hem. Een mooi fragment is, wanneer Egbert en Adam op de trampoline spelen. Egbert springt en Adam geniet liggend van de bewegingen van de trampoline, die worden veroorzaakt door de sprongen van zijn vader. Egbert geniet van het vrije springen en Adam heeft veel plezier door het rollen over de trampoline.

De achtste dag is een prachtig geschreven boek door Annemarie Haverkamp. Je leeft mee met Egberts worsteling die gevoed is door de liefde voor zijn zoon. Ik geef het boek 4 sterren.

★★★★
Titel: De achtste dag | Auteur: Annemarie Haverkamp | Uitgeverij Lebowski | Categorie: Romans | Uitvoering: paperback of E-book | 160 pagina’s | ISBN13: 9789048845309 | Verkrijgbaar sinds: 08-03-2019 | Recensent: Dayenne Wamsteeker | Datum recensie: | Prijs: € | Bestellen

Hoe overleef ik mijn dood

Standaard

Recensie Hoe overleef ik mijn dood door Hannie van Grol:
De ondertitel bij dit boek is: Een boek over lijden. In dit boek wordt een zoektocht beschreven naar het laatste gedeelte van iemands leven, het stervensproces. De verschillende meningen en perspectieven over hoe het laatste deel van een leven gaat verlopen, worden belicht. Ook euthanasie komt ter sprake: is het wel of niet toegestaan binnen een bepaalde religie of overtuiging?

Het boek is opgebouwd uit drie delen:
1. Vertegenwoordigers van levensbeschouwelijke stromingen
2. Professionals die werken met stervenden
3. Portretten van mensen die terminaal ziek zijn

In deel 1 lezen we over de opvattingen vanuit het hindoeïsme, jodendom, christendom, islam, boeddhisme en humanisme. En niet de minste namen passeren de revue. De vertegenwoordigers vertellen over de zin van leven, lijden en sterven vanuit hun gezichtspunt.

In deel 2 worden mensen geïnterviewd die op een of andere manier gewerkt hebben of nog steeds werken met stervenden. Hieronder zijn een verpleegkundige, artsen (ook SCEN-artsen die betrokken zijn bij het proces van euthanasie), een hoogleraar en een geestelijk verzorger.

In deel 3 worden mensen in hun laatste levensfase geïnterviewd, behalve de laatste persoon die eierstokkanker heeft overleefd, maar terugblikt op de periode van de kanker en hoe dit een keerpunt in haar leven heeft betekend. De andere personen geven hun visie op lijden en wat sterven voor hen betekent. En de familieleden die hen omringen, komen ook aan het woord.

Hoewel het boek al in 2016 verschenen is, is het onderwerp nog altijd actueel. Nog steeds worden er discussies gevoerd over palliatieve zorg en euthanasie. De overeenkomst tussen beide onderwerpen en de verschillen worden belicht. Omdat deze pijnlijke onderwerpen zo’n grote rol kunnen spelen in het leven van stervenden en hun familie en tot grote radeloosheid kunnen leiden, is dit boek een geweldige hulp om alle verwarring onder ogen te zien en niet te verzanden in pure onmacht. Mooi ook is dat voor- en tegenstanders van euthanasie, sterven vanuit vertrouwen op een leven na dit leven of juist ervan overtuigd zijn dat het afgelopen is, allemaal aan het woord komen. Zo is er voor iedereen wel een herkenbaar stuk te vinden en hoeft niemand zich gepasseerd te voelen, omdat een bepaalde mening opgedrongen wordt.

Hoe overleef ik mijn dood is een toegankelijk geschreven boek met teksten die zowel troostrijk als verduidelijkend en bemoedigend kunnen zijn. Op respectvolle manier heeft Van Veldhuijsen de verschillende personen geïnterviewd. Vooral het derde deel waarin stervenden aan het woord komen, heeft mij diep geraakt. Het boek is een aanrader voor iedereen die geconfronteerd wordt met een naderende dood, zowel voor zichzelf als voor een geliefde of een familielid. Maar ook als dit niet het geval is, is het boek zeer aan te bevelen om op die manier alvast na te denken over eigen wensen wanneer de dood zich aandient. Wat dat is een zekerheid die ieder van ons heeft: ooit worden we geconfronteerd met het levenseinde, misschien snel en hopelijk nog heel ver in de toekomst.

★★★★★
Titel: Hoe overleef ik mijn dood | Leesfragment | Auteur: Korine van Veldhuijsen | Uitgeverij Aspekt | Categorie: Lifestyle, spiritualiteit | Uitvoering: paperback | 248 pagina’s | ISBN13: 9789461539304 | Verkrijgbaar sinds: 2016 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 14-05-2019 | Prijs: €18,95 | Bestellen

Klaar

Standaard

Recensie Klaar door Christine de Knijf:
Klaar is een biografisch boek dat vertelt over het leven van moeder in een verpleeghuis en van zoon die herstelt van een hartinfarct. De moeder van auteur F. Starik lijdt aan de ziekte van Alzheimer en woont in een verpleeghuis. We worden meegenomen in het leven van alledag in zo’n instelling. De auteur vertelt ook over uitstapjes met moeder en laat ons een kijkje nemen in zijn privéleven. Hij werd, tijdens het schrijven van dit boek, getroffen door een zwaar hartinfarct. Hij beschrijft, tot in het detail, zijn herstellingsproces. Hoe moeilijk het is om van zijn drank- en sigarettenverslaving af te komen, lees je in dit boek.

Klaar is een eerlijk, rauw en indringend portret geworden van het leven van alledag in een zorginstelling. Tevens is het een persoonlijk verslag van de schrijver zijn hartinfarct en zijn herstelperiode. Hijzelf is ook overgeleverd geweest aan de zorg van anderen, wat voor F. Starik een wel zeer aparte ervaring was.

Mensen die zelf bejaarde ouders hebben, zullen hier veel van herkennen. Het boek is een document geworden dat je persoonlijk raakt.
Ik vind het boek prachtig, het is een zeer rauw, indringend, pakkend verhaal. Hoe hij voor zijn moeder zorgt, roept alleen maar bewondering op.
De auteur schrijft ernstig, meedogenloos, eerlijk met humor en zeer ontroerend.

Klaar is het vervolg op zijn veelgeprezen roman: Moeder doen. Klaar zou pas na het overlijden van moeder gepubliceerd worden. Het hartinfarct en het overlijden van de zoon stak hier een stokje voor.
Ik geef dit boek 4 sterren ****

★★★★
Titel: Klaar | Leesfragment | Auteur: F. Starik | Uitgeverij Nieuw Amsterdam | Categorie: Gezondheid en psychologie | Uitvoering: paperback of E-book | 288 pagina’s | ISBN13: 9789046824924 | Verkrijgbaar sinds: maart 2019 | Recensent: Christine de Knijf | Datum recensie: 03-04-2019 | Prijs max.: €20,99 | Bestellen

Sterven

Standaard

Recensie Sterven door Hannie van Grol:
Arthur Schnitzler leefde van 1862 tot 1931 in Oostenrijk. Zijn oorspronkelijke beroep was arts en later werd hij schrijver. Hij staat bekend als zeer controversieel en dat heeft hij te danken aan zijn vele liefdesaffaires. In de Volkskrant uit 1998 wordt hij genoemd: een neurotische rokkenjager met kennis van de menselijke ziel.

Sterven is het debuut van deze schrijver. Pas vorig jaar is dit boek in het Nederlands vertaald door Jef Rademakers, terwijl het in Oostenrijk al in 1893 verschenen was. De toenmalige vertaler heeft zich niet gewaagd aan deze novelle, omdat hij bang was de eenvoud en de subtiliteit niet goed te kunnen treffen. Gelukkig heeft Rademakers dit wel aangedurfd en hij is er uitstekend in geslaagd.

De hoofdpersoon Felix, jong en welgesteld, is het vertrouwen in zijn beste vriend en arts verloren en gaat een second opinion halen bij professor Bernard. Van hem krijgt hij de dramatische boodschap dat hij ernstig ziek is en nog maar een jaar te leven heeft. Als hij dit, na lang aandringen omdat ze voelt dat hem iets dwarszit, aan zijn vriendin Marie vertelt, is zij totaal van slag. Ze is niet bereid het te geloven, maar tenslotte neemt ze het aan en staat erop samen te sterven.

Vriend en arts Alfred raadt hun aan naar het zuiden te gaan naar de bergen waar de lucht veel gezonder is dan in Wenen om de grootste kans op genezing te hebben. Beiden hebben hun hoop daarop gevestigd, hoewel Felix toch steeds zwakker wordt. Periodes van echt ziek zijn wisselen af met oplevingen, maar langzamerhand wordt voelbaar dat verbetering uitblijft.

Beide hoofdpersonen gaan door de verschillende emoties heen, die ook horen bij een rouwproces: ongeloof, boosheid, verdriet, acceptatie. In het begin van het boek is Felix de sterkere die Marie troost en geruststelt. Langzamerhand draaien de rollen om en zie je bij beiden een scala aan emoties voorbijkomen. Van gesloten naar klagerig, cynisch, angstig, overbezorgd, vijandig, liefdevol verzorgend, snakkend naar vrijheid, etc.

Sterven is een novelle vol eenvoud. Er gebeurt niet veel, maar als lezer word je meegezogen in de emoties waar de beide hoofdpersonen doorheen gaan. Af en toe koester je met Felix en Marie de hoop dat genezing in het verschiet ligt. Het taalgebruik is beeldend, poëtisch soms. Een voorbeeld:
De zoete vragen van twijfel en tederheid gingen tussen hen op en neer, en de innige woorden der vleiende geruststelling. En ze waren vrolijk en ze waren weer kinderen.
De schrijfstijl past bij de tijd waarin het boek geschreven is, een wat ouderwets en stoffig taalgebruik, dat soms afstandelijk aandoet. Het geeft prima de sfeer weer van die tijd aan het eind van de 19e eeuw. Ook het beschrijven van de emoties, het denken te voelen en weten wat de ander doormaakt zonder het uit te spreken, sluit goed aan bij de tijdgeest van het boek.

Voor wie van literatuur houdt en kan genieten van de wat oudere boeken van rond de eeuwwisseling van 19e naar 20e eeuw, is dit echt een aanrader. En alle complimenten voor Jef Rademakers die erin geslaagd is de sfeer in het boek op een sublieme wijze weer te geven.

★★★★
Titel: Sterven | Auteur: Arthur Schnitzler | Uitgeverij Aspekt | Categorie: Lifestyle, spiritualiteit | Uitvoering: paperback | 156 pagina’s | ISBN13: 9789463383226 | Verkrijgbaar sinds: december 2017 | Recensent: Hannie van Grol |  Datum recensie: 23-01-2019 | Prijs: €18,95  | Bestellen

CODE Kattenkruid

Standaard

Recensie Code Kattenkruid door Fany van Hemelen:
Code Kattenkruid is een prachtige YA met een lach en een traan, maar vooral een verhaal over een bijzondere opa!

Stijn en zijn opa zijn twee handen op één buik. Maar dan gebeurt het ondenkbare. De opa van Stijn krijgt kanker, “die rotkrab” noemt hij deze nare ziekte. Ondanks de pijn en de vreselijke ziekte besluit Stijn zijn opa zich niet te laten tegenhouden en nog te genieten van zijn laatste momenten. De familie vindt hem eigenwijs en wil het graag anders maar “opa “ beslist om geen chemo te nemen en stilletjes weg te glijden wanneer hij vindt dat het welletjes was. Met Stijn spreekt hij verschillende geheime codes af die hij moet uitvoeren als opa het zegt. Koppig als hij is, maakt hij samen met Stijn een gewaagd plan. Samen gaan ze een laatste fietstocht maken en onderweg deelt hij zijn herinneringen met zijn kleinzoon. De ouders van Stijn zijn ongerust en tante Yvonne is ontzettend bezorgd en ze proberen hem over te halen om toch niet te gaan fietsen. Opa weet dat zijn tijd stilaan opraakt en hij wil dit moment met Stijn niet missen, daarom gaat hun fietstocht door, ook al zegt hij van niet. Leendert, de vriend van opa, is de enige die weet dat hun plan wel uitgevoerd gaat worden. Hij staat altijd klaar voor opa en zal hem ook heel erg gaan missen. Of het allemaal goed afloopt tijdens de fietstocht, mag ik niet verraden, maar hartverwarmend is het samenzijn zeker. Na hun tocht samen heeft Stijn unieke verhalen om te vertellen en wanneer het afscheid volgt, is dit triest, maar ook mooi.

Jacques Vriens heeft met deze YA een ontroerend, maar ook ontzettend grappig en moedig boek geschreven. Het boek gaat niet enkel over kanker, dat op een eerlijke en confronterende manier beschreven is, nee… het gaat vooral over je eigen keuzes maken en koppig doorgaan. De opa van Stijn deelt met hem zijn pijn en verdriet in zeldzame, stille momenten, het genieten van kleine dingen en vooral zijn moed om te doen wat je zelf wil. Hij vraagt van zijn kleinzoon ook bijzonder moeilijke beslissingen omdat hij hem serieus neemt en wil voorbereiden op zijn afscheid. Soms krijgen de personages het even moeilijk in dit boek want afscheid nemen doet pijn, maar de nadruk ligt vooral op de mooie herinneringen en de betekenis van vriendschap en familie.

Tijdens het lezen van dit boek zat ik vaak te glimlachen, met die lekker eigenwijze opa en zijn hilarische avonturen met Stijn. Toch moest ik soms ook slikken wanneer hun pijn voelbaar was en de ernst van de ziekte en aftakeling duidelijk werd. De dialogen en gebruikte woorden door de personages zijn grappig, to the point en hedendaags. Deze combinatie van al deze zaken maakt Code Kattenkruid een aanrader om te lezen als jongere of zelfs als volwassene. De bijzondere vriendschap tussen Stijn en zijn opa maken het onvergetelijk en zeer geschikt als boek voor de kinderboekenweek.

In zijn nawoord geeft Jacques Vriens ook aan dat hij dit boek wilde schrijven omdat euthanasie iets moeilijk is, maar wel een keuze zou moeten zijn. Zelf beslissen is en blijft altijd belangrijk en iedereen moet dit voor zichzelf kunnen uitmaken.

Code Kattenkruid is een prachtige YA om kanker en euthanasie bespreekbaar te maken in een groep of om lekker alleen te lezen en stilletjes te lachen en ja .. ook te huilen!

★★★★★
Titel: CODE Kattenkruid | Leesfragment | Auteur: Jacques Vriens | Uitgeverij van Holkema & Warendorf | Categorie: YA | Uitvoering: hardcover | 128 pagina’s | ISBN13: 9789000362035 | Verkrijgbaar sinds: oktober 2018 |Recensent: Fany van Hemelen | Datum recensie: 13-10-2018 | Prijs: €14,99  | Bestellen

Slapen vissen?

Standaard

Recensie Slapen vissen? door Astrid Langeveld: Jens Raschke is als schrijver, dramaturg en regisseur verbonden aan onder meer het Kinder- und Jugendtheater in Kiel. Voor zijn werk ontving hij de Duitse Kindertheaterprijs en de Nederlands-Duitse Kaas & Kappes Toneelschrijfprijs. In 2012 maakte hij de toneelmonoloog Schlafen Fische? waarvoor hij de Mülheimer Kindertheaterprijs toegekend kreeg. Daarop vroeg zijn Duitse uitgeverij hem het verhaal ook in boekvorm uit te brengen. Schlafen Fische? is inmiddels in meer dan tien talen vertaald.

Het indrukwekkende boek Slapen vissen? gaat over de ontroerende blik van een kind op de dood. Jette is net jarig geweest. Ze is nu tien jaar. Tien! Haar kleine broertje Emiel niet: die blijft voor altijd zes. Hij was zo ziek dat de dokters hem niet konden genezen. Boven Jette hangen donkere wolken van woede en verdriet. Al zijn er ook fijne herinneringen: aan de vakantie samen met hun ouders, aan de pizzahemel, aan hoe ze begrafenisje speelden. Want Emiel vergeten: dat nooit! Jette vraagt zich af hoe het leven verder moet, zo zonder Emiel. En eigenlijk zou ze ook wel willen weten waarom de zon zo heet is, of wormen verkouden kunnen zijn en wat er met je gebeurt als je doodgaat. En slapen vissen eigenlijk?

De kaft van het prentenboek Slapen vissen? is echt heel mooi. De illustraties passen perfect bij het verhaal. Het zijn er precies genoeg. Ik was benieuwd hoe het onderwerp dood luchtig gebracht zou worden. Het gaat wel over de dood, maar het voornaamste wat besproken wordt is welke gevoelens erbij horen. Het is erg mooi geschreven. Heel begrijpelijk en herkenbaar. Het is een perfect boek om te gebruiken om het onderwerp dood te bespreken met de gevoelens die erbij horen. Mijn zoon van 9 jaar kon het prima lezen. Hij vond het een heel mooi boek. We geven het boek dan ook 5 sterren.

★★★★★
Titel: Slapen vissen?
Leesfragment
Auteur: Jens Raschke
Uitgeverij:: Lemniscaat
Categorie: Young, Prentenboeken
Uitvoering: hardcover
Pagina’s: 64
ISBN13: 9789047710127
Verkrijgbaar vanaf: Mei 2018
Recensent: Astrid Langeveld
Datum recensie:20-07-2018
Prijs: € 14,95
Bestellen