Recensie Ze kwam uit Marioepol door Hannie van Grol:
Zoektocht naar een moeder

“Als je zou hebben meegemaakt, wat ik heb meegemaakt….”, was een uitspraak van de moeder van de Duitse schrijfster. Wat ze hiermee bedoelde, werd nooit uitgelegd en bleef lange tijd een raadsel voor haar. Op zeker moment toen het gebruik van internet veel mogelijkheden bood, ging Natascha Wodin op zoek naar de achtergrond van haar moeder. Na een lange zoektocht vond ze uiteindelijk waar haar ouders vandaan kwamen en bleek dat ze uit een adellijke familie kwam. Heel veel tijd en hopeloze pogingen later lukte het uiteindelijk toch om behoorlijk wat familieleden te achterhalen. Ze had een respectabele stamboom samengesteld.

Het boek is onderverdeeld in vier delen. Het eerste en uitgebreidste deel beschrijft de zoektocht naar de familieleden. Dit deel is af en toe wat lastig te volgen door de vele namen en personen die voorbij komen. En toch is het een belangrijk stuk om aan te geven hoe de verschillende gegevens verzameld zijn. Ook opvallend is het dat heel veel resultaten verkregen zijn door toevalstreffers. Ze ontdekt dat haar moeder een broer had en een zus. De broer Sergej was een gerenommeerd operazanger. Haar zus Lidia, een tante dus van de auteur, bleek nog te leven en daarmee startte ze een briefwisseling.

Het tweede deel gaat over deze correspondentie met tante Lidia en langzamerhand komen we steeds meer te weten over wat er zich allemaal afgespeeld heeft in het leven van deze familie en specifiek in het leven van de moeder van Natascha Wodin, Jevgenia genaamd. Van een adellijke familie met hoog maatschappelijk aanzien lezen we in wat voor ellende deze mensen terechtkwamen en hoe ze al hun bezittingen verloren en helemaal aan lager wal raakten.

Het derde en vierde deel gaan over de deportatie van de ouders naar Duitsland in WO II in 1944. Voorgespiegeld was hun dat ze een betere toekomst tegemoet zouden gaan als ze weg zouden gaan uit het berooide Marioepol in de Oekraïne. En niets was minder waar. Ze kwamen terecht in een hel onder deplorabele omstandigheden. Een vergelijking met concentratiekampen is zeker op zijn plaats. Schrijnend om te lezen is hoe de mensen uit de Oostbloklanden gezien werden als Untermenschen, die alleen maar dienstbaar konden zijn aan het superieure Arische ras. En dat ging heel ver. En zelfs als de oorlog is afgelopen, worden deze mensen gezien als DP’s, Displaced Persons. Ze worden nog als paria’s gezien en hebben zeker niet dezelfde rechten als de anderen die gevangen hebben gezeten in concentratiekampen. Tenslotte, als de auteur tien jaar oud is, pleegt haar moeder zelfmoord door de rivier de Regnitz in te lopen en te verdrinken.

Ze kwam uit Marioepol is een intriest verhaal over de zoektocht naar haar moeder die ze eigenlijk maar heel kort gekend had en die veel raadsels achter had gelaten. Na veel pogingen vindt ze haar en ze komt achter veel verborgen leed. Vooral de barre tijd die ze meegemaakt hebben tijdens WO II en de jaren na de bevrijding, die voor de Heimatlose Ausländer niet bevrijdend werkten. Schrijnend en ongelofelijk pijnlijk wat deze mensen overkomen is. Over joden, zigeuners en verzetsmensen die in concentratiekampen hebben gezeten, is al veel geschreven. Ook deze mensen verdienen het gerehabiliteerd te worden. Met dit boek heeft Wodin een eerste stap gezet in die richting. Bovendien is het zeker de moeite waard haar boek te lezen. De vertelkunst is prachtig, je hebt het gevoel poëtisch proza te lezen. Haar woordkeuze is treffend. Kortom, een boek dat om verschillende redenen aan te raden is.

★★★★★
Titel: Ze kwam uit Marioepol | Leesfragment | Auteur: Natascha Wodin | Uitgeverij: Atlas Contact | Categorie: Romans, geschiedenis | Uitvoering: hardcover of e-book | 368 pagina’s | ISBN13: 9789045035833 | Verkrijgbaar sinds: februari 2019 |Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 23-03-2019 | Prijs: €24,99 | Bestellen