Recensie Terug naar Neerpelt door Hannie van Grol:
Een bewogen inkijk in de jeugd van Lieve Joris

Lieve Joris is vooral bekend van non-fictie. Ze is de halve wereld over gereisd en schreef daarover verscheidene boeken. Ze heeft daarvoor al diverse prijzen ontvangen. In Terug naar Neerpelt vertelt Lieve Joris over haar terugkeer naar het Vlaamse Neerpelt, naar een huis aan het kanaal, waar ze haar jeugd heeft doorgebracht. Daar groeide ze op als middelste in een gezin van negen kinderen. Ze ontvluchtte als kind vaak de drukte van het gezin en ging dan naar haar grootmoeder die vlakbij woonde. Ze voelde zich daar veilig, het was er rustig en beschermd, in tegenstelling tot “thuis” waar altijd wel iets aan de hand was. Toen ze ouder werd, trok ze naar haar oudste broer Alfons, die door iedereen Fonny werd genoemd. Hij was artistiek erg begaafd en leerde haar andere kanten van het leven kennen. Ze had een enorme bewondering voor hem en nam veel van hem aan. Hij leerde haar zich los te maken van haar vertrouwde omgeving en uiteindelijk trok ze de wijde wereld in en dat mag heel letterlijk worden genomen. Fonny zelf blijft wel in Vlaanderen wonen, maar ontspoort totaal. Hij raakt verslaafd aan alcohol, drugs, heeft meerdere relaties en doet diverse afkickpogingen.

De aanleiding om (vanuit Amsterdam) terug te gaan naar Neerpelt is het bericht dat Fonny een zwaar ongeluk heeft gehad en in coma terecht is gekomen. Ze treft daar haar ouders die niet willen inzien hoe het werkelijk met Fonny gaat en hem eigenlijk zien als de verloren zoon in het bijbelverhaal, die zeker tot inkeer gaat komen. Ze komt daar ook haar broers en zussen weer tegen, die allemaal verschillend reageren op het leven zoals Fonny dat leidde. Daardoor wordt ze weer geconfronteerd met haar jeugd en in flashbacks beschrijft ze die.

Terug naar Neerpelt is een persoonlijk verhaal over haar jeugd, het zoeken naar veiligheid en uiteindelijk haar eigen vrijheid. Fonny heeft haar geholpen die weg te vinden, maar Fonny is ook degene die haar terugbrengt in die omgeving. Ze verwerkt de trauma’s uit haar jeugd op deze manier, al is het niet de meest makkelijke. Ze komt iedereen weer tegen en valt daardoor weer in oude patronen, waardoor het zeer moeilijk is altijd objectief naar deze situatie te kijken.

De cover van Terug naar Neerpelt laat een zwart-wit foto zien van een jongetje dat waarschijnlijk net de Eerste Heilige Communie heeft gedaan. Hij ziet er keurig uit in zijn nette pakje, één handschoentje aan en het andere in de hand, in zijn andere hand een boekje. Dit is Fonny als klein jongetje, een grote tegenstelling met hoe hij er later uitzag en hoe hij zich gedroeg, getuige het verhaal van zijn zus Lieve. Op de achterflap staat een foto van de auteur zelf afgebeeld met de volgende tekst die prachtig verwoordt waarover het boek gaat:

“Het was de zomer waarin mijn geordende wereld van de eerste tot de plechtige communie openscheurde; daarna viel hij nooit meer terug in de plooi, hij zou voor altijd blijven kieren.”

Lieve Joris rekent in dit boek af met haar jeugd, het is een persoonlijk relaas geworden waarin ze zich zeer kwetsbaar opstelt. Ze vertelt over de ziekte en verslaving van haar broer, hoe hij in staat was iedereen te manipuleren zodat de wereld steeds weer naar zijn hand gezet werd. De flashbacks volgen elkaar snel op en soms is het niet meteen duidelijk in welk gedeelte van haar leven het verhaal zich afspeelt. Dat doet hier en daar verwarrend aan. De schrijfstijl van Lieve Joris is vlot en prettig. Alleen komen er in het verhaal heel veel Vlaamse woorden en uitdrukkingen voor die niet altijd uitgelegd worden. Maar uiteindelijk wordt het duidelijk hoe de jeugd van Lieve Joris en haar oudste broer – en natuurlijk ook van de anderen uit het gezin- zich voltrokken heeft. Als lezer heb je af en toe het gevoel met te veel details opgezadeld te worden, maar voor de verwerking van Lieve Joris zal het zeker van belang zijn geweest.

★★★
Titel: Terug naar Neerpelt | Leesfragment | Auteur: Lieve Joris | Uitgeverij Atlas Contact | Categorie: romans, waargebeurd | Uitvoering: paperback | 256 pagina’s| ISBN13: 9789045037165 | Verkrijgbaar sinds: 20-9-2018 |Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 20-10-2018 | Prijs: €19,99 | Bestellen

Advertenties